تعقیبات نماز مغرب

تعقیبات نماز مغرب: شیخ در «مصباح المتهجّد» مى گوید: پس از نماز مغرب و بعد از ذکر تسبیحات حضرت زهرا (علیها السلام) مى گویى:

١ـ اِنَّ اللهَ وَمَلاٰئِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِىِّ، یٰا اَیُّهَا الَّذینَ اٰمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلیماً،

همانا خدا و فرشتگانش بر پیغمبر درود فرستند اى کسانى که ایمان آورده اید درود فرستید بر او و سلام کنید سلام کاملى

اَللّـٰهُمَّ صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ النَّبِىِّ، وَعَلىٰ ذُرِّیَّتِهِ وَصَلِّ عَلىٰ اَهلِ بَیْتِهِ.

خدایا درود فرست بر محمّد پیامبر (گرامى خود) و بر نژادش و بر خاندانش.

۲ـ سپس هفت مرتبه مى گویى:

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحیمِ، وَلاٰ حَوْلَ وَلاٰ قُوَّةَ اِلّٰا بِاللهِ الْعَلِىِّ الْعَظیمِ.

به نام خداى بخشاینده مهربان و هیچ جنبش و هیچ نیرویى نیست جز به خداى والاى بزرگ.

۳ـ سه مرتبه مى گویى:

اَلْحَمْدُلِلهِ الَّذى یَفْعَلُ مٰا یَشٰآءُ، وَلاٰ یَفْعَلُ مٰا یَشٰآءُ غَیْرُهُ.

ستایش خاص خدایى است که آنچه خواهد مى کند ولى غیر او آنچه را خواهد نتواند انجام دهد.

۴ـ بعد از آن مى گویى:

سُبْحٰانَکَ لاٰ اِلـٰهَ اِلّٰا اَنْتَ، اِغْفِرْ لى ذُنُوبى کُلَّهٰا جَمیعاً، فَاِنَّهُ لاٰ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ کُلَّهٰا اِلّٰا اَنْتَ.

منزهى تو معبودى جز تو نیست گناهان مرا به تمامى هر چه هست بیامرز زیرا تمامى گناهان را (کسى) جز تو نیامرزد.

۵ـ آنگاه نافله مغرب را مى خوانى که چهار رکعت است (هر دو رکعت به یک سلام) و میان نماز مغرب و نافله آن، سخن نمى گویى. مرحوم «شیخ طوسى» فرموده، روایت شده است: در رکعت اوّل بعد از حمد سوره «قل یا ایّها الکافرون» را بخواند و در رکعت دوم، سوره «قل هو الله احد» و در دو رکعت بعدى، هر سوره اى را خواست بخواند و در روایتى آمده است که امام حسن عسکرى(علیه السلام) در رکعت سوم پس از حمد، آیات نخستین سوره حدید تا آیه ششم (و هو علیم بذات الصّدور) را مى خواند و در رکعت چهارم پس از حمد، آخر سوره حشر از «لو أنزلنا هذا القرآن على جبل» را تا آخر سوره تلاوت مى کرد. مستحب است در سجده آخر نوافل در هر شب، مخصوصاً در شب جمعه هفت مرتبه بخواند:

اَللّـٰهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِوَجْهِکَ الْکَریمِ، وَاسْمِکَ الْعَظیمِ، وَمُلْکِکَ الْقَدیمِ،

خدایا از تو مى خواهم به ذات بزرگوارت و نام بزرگت و سلطنت ازلیت که درود فرستى

اَنْ تُصَلِّىَ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، وَاَنْ تَغْفِرَ لى ذَنْبِىَ الْعَظیمَ، اِنَّهُ لاٰ یَغْفِرُ الْعَظیمَ اِلَّا الْعَظیمُ.

بر محمّد و خاندانش و بیامرزى گناه بزرگ مرا زیرا که بزرگ را جز بزرگ نیامرزد.

۶ـ پس از انجام نافله، این تعقیبات نیز وارد شده است:

الف) مٰا شٰآءَ اللهُ لاٰ قُوَّةَ اِلّٰا بِاللهِ، اَسْتَغْفِرُ اللهَ (ده مرتبه).

آنچه خدا خواهد نیرویى نیست جز به خدا از خدا آمرزش خواهم

ب) اَللّـٰهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ مُوجِبٰاتِ رَحْمَتِکَ، وَعَزٰآئِمَ مَغْفِرَتِکَ، وَالنَّجٰاةَ مِنَ النّٰارِ

خدایا از تو خواهم آنچه موجب رحمت و وسایل حتمى آمرزش توست و رهایى از آتش دوزخ

وَمِنْ کُلِّ بِلِیَّةٍ، وَالْفَوْزَ بِالْجَنَّةِ وَالرِّضْوٰانِ فى دٰارِ السَّلاٰمِ، وَجِوٰارِ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِ وَآلِهِ السَّلاٰمُ،

و از هر بلا و گرفتارى و رسیدن به بهشت و خشنودى تو را در منزلگاه سلامتى و همسایگى پیغمبرت محمّد که بر او و آلش سلام باد،

اَللّـٰهُمَّ مٰا بِنٰا مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنْکَ، لاٰ اِلـٰهَ اِلّٰا اَنْتَ، اَسْتَغْفِرُکَ وَاَتُوبُ اِلَیْکَ.

خدایا هر نعمتى که ما داریم از توست معبودى جز تو نیست از تو آمرزش خواهم و به سویت توبه کنم.

۷ـ پس از انجام نوافل و تعقیبات، سجده شکر به جاى مى آورى و کمترین سجده شکر آن است که سه بار بگویى: شُکْراً شُکْراً شُکْراً؛ همان طور که در بخش سجده شکر بیان مى شود. ۸ـ از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که وقتى نماز مغرب به پایان رسید بر پیشانى خود دست بکش و سه بار بگو:

بِسْمِ اللهِ الَّذى لاٰ اِلـٰهَ اِلّٰا هُوَ، عٰالِمُ الْغَیْبِ وَالشَّهٰادَةِ، اَلرَّحْمٰنُ الرَّحیمُ، اَللّـٰهُمَّ اَذْهِبْ عَنِّى الْهَمَّ وَالْغَمَّ وَالْحَزَنَ.

به نام خدایى که معبودى نیست جز او، عالم غیب و شهود، بخشاینده و مهربان خدایا از من دور کن غم و اندوه را.