تلقین میّت

پیش از آن که لحد را بپوشانند، مستحب است دست راست را به شانه میّت بزنند و او را حرکت دهند و سه مرتبه بگویند: اِسْمَعْ اِفْهَمْ، یٰا فُلاٰنَ بْنَ فُلاٰنٍ (به جاى فلان بن فلان، نام میّت و نام پدرش را ببرند) و اگر میّت زن است بگویند اِسْمَعی، اِفْهَمی یٰا فُلاٰنَةَ بِنْتَ فُلاٰنٍ. سپس به ترتیب زیر، او را به عقاید حقّه اسلامى تلقین دهند:

هَلْ اَنْتَ عَلَى الْعَهْدِ الَّذى فٰارَقْتَنٰا عَلَیْهِ مِنْ شَهٰادَةِ اَنْ لاٰ اِلـٰهَ اِلَّا اللهُ، وَحْدَهُ لاٰ شَریکَ لَهُ،

آیا تو بر آن پیمانى که از ما جدا شدى هستى که عبارت بود از گواهى دادن به این که نیست معبودى جز خداى یگانه اى که شریک ندارد

وَاَنَّ مُحَمَّداً صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ، عَبْدُهُ وَرسُولُهُ، وَسَیِّدُ النَبِّییّنَ، وَخٰاتَمُ الْمُرْسَلینَ،

و این که محمّد صلى الله علیه وآله بنده و رسول او و آقاى پیمبران و خاتم رسولان است

وَاَنَّ عَلِیّاً اَمیرُ الْمُؤْمِنینَ، وَسَیِّدُ الْوَصِیّینَ، وَاِمٰامٌ افْتَرَضَ اللهُ طٰاعَتَهُ عَلَى الْعٰالَمینَ،

و این که علىّ امیرمؤمنان و آقاى اوصیاست و آن امامى است که خداوند پیرویش را به جهانیان واجب فرموده

وَاَنَّ الْحَسَنَ وَالْحُسَیْنَ، وَعَلِىَّ بْنَ الْحُسَیْنِ، وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِىٍّ، وَجَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ،

و حسن و حسین و على بن الحسین و محمّد بن على و جعفر بن محمّد

وَمُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ، وَعَلِىَّ بْنَ مُوسىٰ، وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِىٍّ، وَعَلِىَّ بْنَ مُحَمَّدٍ،

و موسى بن جعفر و على بن موسى و محمّد بن على و على بن محمّد

وَالْحَسَنَ بْنَ عَلِىٍّ، وَالْقٰآئِمَ الْحُجَّةَ الْمَهْدِىَّ صَلَوٰاتُ اللهِ عَلَیْهِمْ

و حسن بن على و حضرت قائم حجّت مهدى درودهاى خدا بر همگیشان باد

اَئِمَّةُ الْمُؤْمِنینَ، وَحُجَجُ اللهِ عَلَى الْخَلْقِ اَجْمَعینَ، وَاَئِمَّتُکَ اَئِمَّةُ هُدَىً اَبْرٰارٌ،

که پیشوایان مؤمنان و حجّت هاى خدا بر همه آفریدگانند و امامان تواَند امامان هدایت و نیکوکار

یٰا فُلاٰنَ بْنَ فُلاٰنٍ، اِذٰا اَتٰاکَ الْمَلَکٰانِ الْمُقَرَّبٰانِ، رَسُولَیْنِ مِنْ عِنْدِ اللهِ تَبٰارَکَ وَتعٰالىٰ،

اى فلانى هنگامى که آن دو فرشته مقرّب که فرستادگان خداى تبارک و تعالى هستند به نزدت آمدند

وَسَئَلاٰکَ عَنْ رَبِّکَ، وَعَنْ نَبِیِّکَ، وَعَنْ دینِکَ، وَعَنْ کِتٰابِکَ، وَعَنْ قِبْلَتِکَ، وَعَنْ اَئِمَّتِکَ،

و از تو از پروردگارت و از پیامبرت و از دینت و از کتابت و از قبله ات و از امامان تو پرسیدند

فَلاٰ تَخَفْ وَقُلْ فى جَوٰابِهِمٰا، اَللهُ جَلَّ جَلاٰلُهُ رَبّى، وَمُحَمَّدٌ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ نَبِیّى،

نترس و در پاسخشان بگو خدا جلّ جلاله پروردگار من است و محمّد صلى الله علیه و آله پیامبرم مى باشد

وَالْإِسْلاٰمُ دینى، وَالْقُرْآنُ کِتٰابى، وَالْکَعْبَةُ قِبْلَتى، وَاَمیرُ الْمُؤْمِنینَ عَلِىُّ بْنُ اَبیطٰالِب اِمٰامى،

و اسلام دین من است و قرآن کتاب من و کعبه قبله ام و امیرمؤمنان علىّ بن ابى طالب امام من است

وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِىٍّ الْمُجْتَبىٰ اِمٰامى، وَالْحُسَیْنُ بْنُ عَلِىٍّ الشَّهیدُ بِکَرْبَلاٰءَ اِمٰامى،

و حسن بن على مجتبى امام من است و حسین بن على که در کربلا شهید شد امام من است

وَعَلِىٌّ زَیْنُ الْعٰابِدینَ اِمٰامى، وَمُحَمَّدٌ باقِرُ عِلْمِ النَّبِیّینَ اِمٰامى، وَجَعْفَرٌ الصّٰادِقُ اِمٰامى،

و على زین العابدین امام من است و محمّد شکافنده علم پیمبران امام من است و حضرت جعفر صادق امام من است

وَمُوسَى الْکٰاظِمُ اِمٰامى، وَعَلىٌّ الرِّضٰا اِمٰامى، وَمُحَمَّدٌ الْجَوٰادُ اِمٰامى،

و موسى کاظم امام من است و على الرضا امام من است و محمّد جواد امام من است

وَعَلِىٌّ الْهٰادى اِمٰامى، وَالْحَسَنُ الْعَسْکَرىُّ اِمٰامى، وَالْحُجَّةُ الْمُنْتَظَرُ اِمٰامى،

و على الهادى امام من است و حسن العسکرى امام من است و حضرت حجّت منتظر امام من است

هٰؤُلاٰءِ صَلَوٰاتُ اللهِ عَلَیْهِمْ اَجْمَعینَ اَئِمَّتى، وَسٰادَتى وَقٰادَتى وَشُفَعٰآئى،

اینان که درودهاى خدا بر همگیشان باد امامان و آقایان و رهبران و شفیعان منند

بِهِمْ اَتَوَلّىٰ، وَمِنْ اَعْدٰآئِهِمْ اَتَبَرَّءُ فِى الدُّنْیٰا وَالْأٰخِرَةِ،

که بدیشان دوستى ورزم و از دشمنانشان بیزارى جویم در دنیا و آخرت،

ثُمَّ اعْلَمْ یٰا فُلاٰنَ بْنَ فُلاٰنٍ، اَنَّ اللهَ تَبٰارَکَ وَتَعٰالىٰ نِعْمَ الرَّبُّ،

وانگه بدان اى فلان پسر فلان که براستى خداى تبارک و تعالى خوب پروردگارى است

وَاَنَّ مُحَمَّداً صَلَّى الله عَلَیْهِ وَآلِهِ نِعْمَ الرَّسُولُ،

و محمّد صلى الله علیه وآله نیکو رسولى است

وَاَنَّ اَمیرَ الْمُؤْمِنینَ عَلِىَّ بْنَ اَبى طٰالِب، وَاَوْلاٰدَهُ الاْئِمَّةَ الْأَحَدَ عَشَرَ نِعْمَ الْأَئِمَّةُ،

و امیر مؤمنان على بن ابى طالب و فرزندانش امام هاى یازده گانه نیکو امامانى هستند

وَاَنَّ مٰا جٰآءَ بِهِ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ حَقٌّ،

و براستى هرچه را محمّد صلى الله علیه وآله آورده است همگى حق است

وَاَنَّ الْمَوْتَ حَقٌّ، وَسُؤٰالَ مُنْکَرٍ وَنَکیرٍ فِى الْقَبْرِ حَقٌّ، وَالْبَعْثَ حَقٌّ،

و مرگ حق است و سؤال نکیر و منکر در قبر حق است و برانگیخته شدن حق است

وَالنُّشُورَ حَقٌّ، وَالصِّرٰاطَ حَقٌّ، وَالْمیزٰانَ حَقٌّ، وَتَطٰایُرَ الْکُتُبِ حَقٌّ،

و دوباره زنده شدن حقّ است و صراط حق است و میزان حق است و پراکنده شدن نامه هاى اعمال بر مردم حق است

وَالْجَنَّةَ حَقٌّ، وَالنّٰارَ حَقٌّ، وَاَنَّ السّٰاعَةَ آتِیَةٌ لاٰ رَیْبَ فیهٰا، وَاَنَّ اللهَ یَبْعَثُ مَنْ فِى الْقُبُورِ.

و بهشت حق است و دوزخ حق است و قیامت آمدنى است که شکى در آن نیست و خدا برانگیزد هر که در گور است

سپس بگوید:

اَفَهِمْتَ یٰا فُلاٰنُ.

آیا فهمیدى فلانى

در حدیث آمده است که میّت در جواب مى گوید: بلى فهمیدم. آنگاه بگوید:

ثَبَّتَکَ اللهُ بِالْقَوْلِ الثّٰابِتِ، هَدٰاکَ اللهُ اِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقیم،

خدایت پابرجا بدارد به گفته پایدار و هدایتت کند خدا به راه راست،

عَرَّفَ اللهُ بَیْنَکَ وَبَیْنَ اَوْلِیٰائِکَ فى مُسْتَقَرٍّ مِنْ رَحْمَتِهِ.

آشنایى برقرار کند خدا میان تو و دوستانش در جایگاه رحمتش

و در پایان بگوید:

اَللّـٰهُمَّ جٰافِ الْأَرْضَ عَنْ جَنْبَیْهِ، وَاصْعَدْ بِرُوحِهِ اِلَیْکَ، وَلَقِّهِ مِنْکَ بُرْهٰاناً، اَللّـٰهُمَّ عَفْوَکَ عَفْوَکَ

خدایا دور کن زمین را از پهلوهایش و بالا ببر روح او را بسوى خود و تلقین کن به او از نزد خود برهانى، خدایا گذشتت گذشتت

(و اگر میّت زن است، در همه این موارد ضمیرها را مؤنّث بیاورد). پس از آن خشت لحد را بچینند و قبر را به صورت مربع مستطیل بسازند و مى توانند به اندازه چهار انگشت از زمین بلند کنند و نشانه اى روى آن بگذارند که شناخته شود و روى قبر آب بپاشند وبعد از پاشیدن آب، کسانى که حاضرند دست ها رابر قبر بگذارند و انگشت ها را باز کرده، در خاک فرو برند و هفت مرتبه سوره «انّا انزلناه» را بخوانند و براى میّت طلب آمرزش کنند. پس از آن، این دعا را بخوانند:

اَللّـٰهُمَّ جٰافِ الْأَرْضَ عَنْ جَنْبَیْهِ، وَاصْعَدْ اِلَیْکَ رُوحَهُ،

خدایا زمین را از پهلوهایش دور کن و روحش را به سوى خودت بالا ببر و از نزد خود

وَلَقِّهِ مِنْکَ رِضْوٰاناً، وَاَسْکِنْ قَبْرَهُ مِنْ رَحْمَتِکَ مٰا تُغْنِیهِ بِهِ عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِوٰاکَ.

رضوان و خشنودى را به وى تلقین کن و قبرش را از رحمت خویش آرام گردان به گونه اى که از رحمت غیر تو بى نیاز گردد.

(و اگر میّت زن است، ضمیرها را مؤنث بخوانند) مستحب است که ولىّ میّت، بعد از آن که مردم برگشتند کنار قبر میّت، نزد سر او بنشیند و با صداى بلند آن تلقین را که ذکر شد، بار دیگر بخواند، که در روایات آمده است، وقتى این تلقین را بخوانند فرشتگان مأمور سؤال بر او آسان مى گیرند.