اعمال پایانی ماه شعبان

اعمال پایانی ماه شعبان: الف) از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است که هر کس سه روز از آخر ماه شعبان را روزه بگیرد و به ماه مبارک رمضان متّصل سازد، خداوند متعال ثواب روزه دو ماه متوالى را براى او بنویسد. ب) اباصلت هروى مى گوید: جمعه آخر ماه شعبان خدمت امام رضا (علیه السلام) رسیدم. حضرت فرمود: اى اباصلت! اکثر ماه شعبان رفت و امروز جمعه آخر ماه است، پس تقصیرها و کوتاهى هاى گذشته را در بقیّه این ماه جبران کن، و به آنچه براى تو سودمند است روى آور; بسیار دعا کن و استغفار نما و قرآن را بسیار تلاوت کن و از گناهان خود توبه نما، تا وقتى که ماه رمضان داخل مى شود، خود را براى خدا خالص ساخته باشى و هر دَیْن و امانتى بر عهده دارى، ادا کن و کینه هر کس که در دل دارى بیرون نما و گناهانى را که انجام مى دادى ترک کن و از خدا بترس و در امور پنهان و آشکار خود بر خدا توکّل نما، که هر کس بر خدا توکّل کند، خداوند امور او را کفایت مى نماید، و در بقیه این ماه این دعا را بسیار بخوان:

اَللّـٰهُمَّ اِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنٰا فیمٰا مَضىٰ مِنْ شَعْبٰانَ، فَاغْفِرْ لَنٰا فیمٰا بَقِىَ مِنْهُ.

بار خدایا، اگر مرا در روزهاى سپرى شده از شعبان نیامرزیده اى در باقیمانده آن مرا بیامرز

امام (علیه السلام) در ادامه فرمود: خداوند به احترام و عظمت ماه مبارک رمضان، بنده هاى بسیارى را در ماه شعبان از آتش جهنّم آزاد مى گرداند. ج) دعاى شب آخر ماه شعبان و اوّل ماه رمضان حارث بن مغیره نضرى از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که آن حضرت در شب آخر ماه شعبان و شب اوّل ماه رمضان این دعا را مى خواند:

اَللّـٰهُمَّ اِنَّ هٰذَا الشَّهْرَ الْمُبٰارَکَ الَّذى اُنْزِلَ فیهِ الْقُرآنُ، هُدىً لِلنّٰاسِ وَبَیِّنٰاتٍ مِنَ الْهُدىٰ وَالْفُرْقٰانِ قَدْ حَضَرَ،

خدایا، این ماه با برکت که قرآنِ مایه هدایت انسانها و دلیل قاطع هدایت و جدا کننده حق از باطل در آن نازل شده، فرا رسیده است،

فَسَلِّمْنٰا فیهِ وَسَلِّمْهُ لَنٰا، وَتَسَلَّمْهُ مِنّٰا فى یُسْرٍ مِنْکَ وَعٰافِیَةٍ، یٰا مَنْ اَخَذَ الْقَلیلَ وَشَکَرَ الْکَثیرَ، اِقْبَلْ مِنِّى الْیَسیرَ،

پس ما را در آن سالم بدار و آن را براى ما به سلامت دار و به آسانى و سلامت از ما تحویل بگیر اى کسى که کم را پذیرفته و قدردان (اعمال) فراوانى، این مقدار ناچیز را از من بپذیر،

اَللّـٰهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ اَنْ تَجْعَلَ لى اِلىٰ کُلِّ خَیْرٍ سَبیلاً، وَمِنْ کُلِّ مٰا لاٰ تُحِبُّ مٰانِعاً، یٰا اَرْحَمَ الرّٰاحِمینَ،

خدایا از تو مى خواهم که راهى براى انجام کارهاى خیر به رویم بگشایى و از آنچه نمى پسندى بازدارى، اى مهربان ترین مهربانان،

یٰا مَنْ عَفٰا عَنّى وَعَمّٰا خَلَوْتُ بِهِ مِنَ السَّیِّئٰاتِ، یٰا مَنْ لَمْ یُؤٰاخِذْنى بِارْتِکٰابِ الْمَعٰاصى، عَفْوَکَ عَفْوَکَ عَفْوَکَ یٰا کَریمُ،

اى که گذشتى از من و از گناهانى که در خلوت مرتکب شده ام، اى که مرا به واسطه انجام گناهان بازخواست نکردى، بگذر، بگذر بگذر اى بخشنده،

اِلـٰهى وَعَظْتَنى فَلَمْ اَتَّعِظْ، وَزَجَرْتَنى عَنْ مَحٰارِمِکَ فلَمْ اَنْزَجِرْ، فَمٰا عُذْرى فَاعْفُ عَنّى یٰا کَریمُ، عَفْوَکَ عَفْوَکَ،

خدایا پندم دادى و نپذیرفتم و از انجام حرام بازم داشتى و مرتکب شدم، پس چه عذرى آورم، اى بخشنده، از گناهم درگذر، درگذر، درگذر،

اَللّـٰهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ الرّٰاحَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ، وَالْعَفْوَ عِنْدَ الْحِسٰابِ،

خدایا از تو مى خواهم آسایش در وقت مردن و گذشت در قیامت را،

عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبدِکَ، فَلْیَحْسُنِ التَّجٰاوُزُ مِنْ عِنْدِکَ، یٰااَهْلَ التَّقْوى، وَیٰا اَهْلَ الْمَغْفِرَةِ، عَفْوَکَ عَفْوَکَ،

گناه بنده ات بزرگ ولى گذشت از جانب تو نیکوست، اى شایسته پرهیزکارى و گذشت، بگذر، بگذر،

اَللّـٰهُمَّ اِنّى عَبْدُکَ وَابْنُ عَبْدِکَ وَابْنُ اَمَتِکَ، ضَعیْفٌ فَقیرٌ اِلىٰ رَحْمَتِکَ،

خدایا من بنده و فرزند بنده و فرزند کنیزت هستم، ناتوان و نیازمند رحمت توام،

وَاَنْتَ مُنْزِلُ الْغِنىٰ و الْبَرَکَةِ عَلَى الْعِبٰادِ، قٰاهِرٌ مُقْتَدِرٌ،

و تویى که ثروت و برکت را بر بندگانت فرو فرستى و تویى قوى و توانمند،

اَحْصَیْتَ اَعْمٰالَهُمْ، وَقَسَمْتَ اَرْزٰاقَهُمْ، وَجَعَلْتَهُمْ مُخْتَلِفَةً اَلْسِنَتُهُمْ وَاَلْوٰانُهُمْ، خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ،

اعمالشان را محاسبه نموده و روزیشان را تقسیم کرده اى، و آنها را با زبانها و رنگهاى مختلف آفریده اى، آفرینشى بعد از آفرینش

وَلاٰ یَعْلَمُ الْعِبٰادُ عِلْمَکَ، وَلاٰ یَقْدِرُ الْعِبٰادُ قَدْرَکَ، وَکُلُّنٰا فَقیرٌ اِلىٰ رَحْمَتِکَ،

بندگان دانشت را ندانند و مقام و مرتبه ات نشناسند، و همه ما نیازمند رحمتت هستیم،

فَلاٰ تَصْرِفْ عَنّى وَجْهَکَ، وَاجْعَلْنى مِنْ صٰالِحى خَلْقِکَ فِى الْعَمَلِ وَالْأَمَلِ، وَالْقَضٰآءِ وَالْقَدَرِ،

پس از من روى مگردان و مرا از بندگان صالحت در رفتار و آرزو و قضا و قدر قرار ده،

اَللّـٰهُمَّ اَبْقِنى خَیْرَ الْبَقٰآءِ، وَاَفْنِنى خَیْرَ الْفَنٰآءِ عَلىٰ مُوٰالاٰةِ اَوْلِیٰآئِکَ، وَمُعٰادٰاةِ اَعْدٰآئِکَ،

خدایا مرا به بهترین وضع بر دوستى دوستانت و دشمنى دشمنانت زنده بدار و بمیران،

وَالرَّغْبَةِ اِلَیْکَ، وَالرَّهْبَةِ مِنْکَ، وَالْخُشُوعِ وَالْوَفٰاءِ وَالتَّسْلیمِ لَکَ، وَالتَّصْدیقِ بِکِتٰابِکَ، وَاتِّبٰاعِ سُنَّةِ رَسُولِکَ،

با اشتیاق به تو و ترس از تو و فروتنى و وفادارى و تسلیم به تو و پذیرش کتابت و پیروى از سنّت فرستاده ات (زنده بدار و بمیران)،

اَللّـٰهُمَّ مٰا کٰانَ فى قَلْبى مِنْ شَکٍّ اَوْ رَیْبَةٍ، اَوْ جُحُودٍ اَوْ قُنُوطٍ، اَوْ فَرَحٍ اَوْ بَذَخٍ اَوْ بَطَرٍ، اَوْ خُیَلاٰءَ اَوْ رِیٰآءٍ اَوْ سُمْعَةٍ،

خدایا آنچه از شک، تردید، انکار، ناامیدى، شادى، تکبّر، گستاخى، خودبینى، خودنمایى، شهرت طلبى،

اَوْ شِقٰاقٍ اَوْ نِفٰاقٍ، اَوْ کُفْرٍ اَوْ فُسُوقٍ، اَوْ عِصْیٰانٍ اَوْ عَظَمَةٍ، اَوْ شَىْءٍ لاٰ تُحِبُّ،

ناسازگارى، دورویى، کفر، فسق، نافرمانى، بزرگ منشى یا چیزى که تو نمى پسندى و در دل من است

فَاَسْئَلُکَ یٰا رَبِّ اَنْ تُبَدِّلَنى مَکٰانَهُ اِیمٰاناً بِوَعْدِکَ، وَوَفٰآءً بِعَهْدِکَ، وَرِضاً بِقَضٰآئِکَ،

پس اى پروردگارم از تو مى خواهم که تبدیل کنى آن را به تصدیق وعده ات و پایبندى به پیمانت و خشنودى به تقدیرت

وَزُهْداً فِى الدُّنْیٰا، وَرَغْبَةً فیـمٰا عِنْدَکَ، وَاَثَرَةً وَطُمَاْنینَةً وَتَوْبَةً نَصُوحاً، اَسْئَلُکَ ذٰلِکَ یٰا رَبَّ الْعٰالَمینَ،

و پارسایى در دنیا و اشتیاق به آنچه نزد توست و فضیلت و آرامش و توبه خالص، این را از تو مى خواهم اى پروردگار جهانیان،

اِلـٰهى اَنْتَ مِنْ حِلْمِکَ تُعْصىٰ، وَمِنْ کَرَمِکَ وَجُودِکَ تُطٰاعُ،

خدایا به خاطر حلمت نافرمانیت کنند و به خاطر بخشش و کرمت اطاعتت کنند،

فَکَأنَّکَ لَمْ تُعْصَ، وَاَنَا وَمَنْ لَمْ یَعْصِکَ سُکّٰانُ اَرْضِکَ،

پس گویا نافرمانى نشده اى و من و کسانى که نافرمانیت نکرده اند در زمین تو ساکنیم

فَکُنْ عَلَیْنٰا بِالْفَضْلِ جَوٰاداً، وَبِالْخَیْرِ عَوّٰاداً، یٰا اَرْحَمَ الرّٰاحِمینَ،

پس به کرمت بر ما بخشنده باش و خیر و نیکى را به ما بازگردان، اى مهربان ترین مهربانان،

وَصَلَّى اللهُ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ صَلاٰةً دٰآئِمَةً لاٰ تُحْصى وَلاٰ تُعَدُّ، وَلاٰ یَقْدِرُ قَدْرَهٰا غَیْرُکَ، یٰا اَرْحَمَ الرّٰاحِمینَ.

و درود خدا بر محمّد و خاندان پاکش باد درودى همیشگى که به شماره و عدد نیاید و اندازه آن را غیر تو نداند اى مهربان ترین مهربانان.