روز اوّل ماه
روز اوّل ماه: براى روز اوّل ماه رمضان اعمالى به شرح زیر نقل شده است: ١ـ غسل کند. ۲ـ خود را با گلاب خوشبو سازد. ۳ـ دو رکعت نماز بگزارد و در رکعت اوّل سوره حمد و سوره انّا فتحنا و در رکعت دوم حمد و هر سوره اى که خواست، بخواند. در روایتى آمده است هر کس این نماز را بخواند خداوند بدى ها را در آن سال از وى دفع کند و تا سال آینده در پناه حمایت خدا باشد. ۴ـ دو رکعت نماز اوّل ماه را بجا آورد و صدقه بپردازد. ۵ـ بعد از طلوع فجر این دعا را بخواند:
اَللّـٰهُمَّ قَدْ حَضَرَ شَهْرُ رَمَضٰانَ، وَقَدِ افْتَرَضْتَ عَلَیْنٰا صِیٰامَهُ،
خدایا ماه رمضان رسیده است، در حالى که روزه اش را بر ما واجب فرموده اى،
وَاَنْزَلْتَ فیهِ الْقُرآنَ، هُدىً لِلنّٰاسِ وَبَیِّنٰاتٍ مِنَ الْهُدىٰ وَالْفُرْقٰانِ،
و قرآن را در آن نازل کرده اى که مایه هدایت انسان ها و دلایل آشکارى از هدایت و امتیاز حق از باطل است،
اَللّـٰهُمَّ اَعِنّٰا عَلىٰ صِیٰامِهِ، وَتَقَبَّلْهُ مِنّٰا، وَتَسَلَّمْهُ مِنّٰا،
خدایا ما را بر روزه دارى آن یارى ده و از ما بپذیر و آن را از ما قبول کن و براى ما سالم بدار،
وَسَلِّمْهُ لَنٰا فى یُسْرٍ مِنْکَ وَعٰافِیَةٍ، اِنَّکَ عَلىٰ کُلِّ شَىْءٍ قَدیرٌ.
در حالى که در آسانى و سلامتى سالم باشیم، چرا که تو بر هر چیز توانایى.
۶ـ «علاّمه مجلسى» در «زادالمعاد» فرموده است: «شیخ کلینى» و «شیخ طوسى» و دیگران به سند صحیح روایت کرده اند که حضرت امام موسى کاظم (علیه السلام) فرمود: در روز اوّل ماه مبارک رمضان این دعا را بخوان و فرمود: هر کس این دعا را از براى رضاى خدا و بدون شائبه اغراض فاسد و ریا، بخواند، در آن سال فتنه و گمراهى به او نرسد و آفتى که به دین، یا بدن او ضرر رساند، متوجّه او نخواهد شد و خداوند متعال او را از شرّ بلاهاى آن سال حفظ کند، و آن دعا این است:
اَللّـٰهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذى دٰانَ لَهُ کُلُّ شَىْءٍ، وَبِرَحْمَتِکَ الَّتى وَسِعَتْ کُلَّ شَىْءٍ،
خدایا از تو مى خواهم به حقّ نامت که همه چیز مطیع آن است، و به حقّ رحمتت که همه چیز را در برگرفته،
وَبِعَظَمَتِکَ الَّتى تَوٰاضَعَ لَهٰا کُلُّ شَىْءٍ، وَبِعِزَّتِکَ الَّتى قَهَرْتَ کُلَّ شَىْءٍ،
و به حقّ عظمتت که همه چیز در برابر آن فروتن گشته، و به حقّ عزّتت که بر همه چیز تسلّط یافته،
وَبِقُوَّتِکَ الَّتى خَضَعَ لَهٰا کُلُّ شَىْءٍ، وَبِجَبَرُوتِکَ الَّتى غَلَبَتْ کُلَّ شَىْءٍ،
و به حقّ قدرتت که همه در برابر آن تسلیم گشته، و به حقّ بزرگیت که همه چیز را مغلوب خود ساخته،
وَبِعِلْمِکَ الَّذى اَحٰاطَ بِکُلِّ شَىْءٍ، یٰا نُورُ یٰا قُدُّوسُ، یٰا اَوَّلَ قَبْلَ کُلِّ شَىْءٍ، وَبٰاقِىَ بَعْدَ کُلِّ شَىْءٍ،
و به حقّ دانشت که بر همه چیز احاطه دارد، اى نور اى پاک از هر عیب، اى که قبل از همه چیز بوده و بعد از همه چیز خواهى بود،
یٰا اَللهُ یٰا رَحْمٰنُ، صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تُغَیِّرُ النِّعَمَ،
اى خدا اى بخشنده، بر محمّد و خاندان پاکش درود فرست، و گناهانى که موجب تغییر نعمت ها مى شود بر من ببخش،
وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تُنْزِلُ النِّقَمَ، وَاغْفِرْلِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تَقْطَعُ الرَّجٰآءَ،
و گناهانى که رنج عذاب را مى آورد بر من ببخش، و گناهانى که امیدم (به آمرزشت) را قطع مى کند بر من ببخش،
وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تُدیلُ الْأَعْدٰآءَ، وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تَرُدُّ الدُّعٰآءَ،
و گناهانى که دشمنان را مسلّط مى کند بر من ببخش، و گناهانى که مانع استجابت دعا مى شود بر من ببخش،
وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى یُسْتَحَقُّ بِهٰا نُزُولُ الْبَلاٰءِ، وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تَحْبِسُ غَیْثَ السَّمٰآءِ،
و گناهانى که موجب استحقاق بلا مى شود بر من ببخش، و گناهانى که مانع باران آسمان مى شود بر من ببخش،
وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تَکْشِفُ الْغِطٰآءَ، وَاغْفِرْلِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تُعَجِّلُ الْفَنٰآءَ،
و گناهانى را که پرده ها را کنار مى زند (و مایه رسوائى است) بر من ببخش، و همچنین گناهانى را که نابودى را سرعت مى بخشد،
وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تُورِثُ النَّدَمَ، وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تَهْتِکُ الْعِصَمَ،
و گناهانى را که موجب پشیمانى مى شود، و گناهانى را که پرده هاى عصمت (و موانع گناه) را مى دَرد بر من ببخش،
وَاَلْبِسْنى دِرْعَکَ الْحَصینَةَ الَّتى لاٰ تُرٰامُ، وَعٰافِنى مِنْ شَرِّ مٰا اُحٰاذِرُ بِاللَّیْلِ وَالنَّهٰارِ فى مُسْتَقْبَلِ سَنَتى هٰذِهِ،
و زره محکم (حمایتت) را که نفوذناپذیر است بر من بپوشان و از شرّ آنچه در شب و روز و باقیمانده سال از آن هراس دارم، ایمنى بخش،
اَللّـٰهُمَّ رَبَّ السَّمٰوٰاتِ السَّبْعِ، وَرَبَّ الْأَرَضینَ السَّبْعِ، وَمٰا فیهِنَّ وَمٰا بَیْنَهُنَّ،
خدایا اى پروردگار آسمان هاى هفت گانه و پروردگار زمین هاى هفت گانه و آنچه در آنها و میان آنهاست
وَرَبَّ الْعَرْشِ الْعَظیمِ، وَرَبَّ السَّبْعِ الْمَثٰانى، وَالْقُرْآنِ الْعَظیمِ،
و پروردگار عرش با عظمت، و پروردگار سوره حمد و قرآن عظیم،
وَرَبَّ اِسْرٰافیلَ وَمیکٰآئیلَ وَجَبْرَئیلَ، وَرَبَّ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ، سَیِّدِ الْمُرْسَلینَ، وَخٰاتَمِ النَّبِیّینَ،
و پروردگار اسرافیل و میکائیل و جبرائیل، و پروردگار محمّد ـ که درود خدا بر او و خاندانش باد ـ آقا و سرور فرستادگان، و خاتم پیامبران،
اَسْئَلُکَ بِکَ وَبِمٰا سَمَّیْتَ بِهِ نَفْسَکَ،
از تو مى خواهم به حقّ خودت و به حقّ نامى که با آن خود را نامیدى،
یٰا عَظیمُ اَنْتَ الَّذى تَمُنُّ بِالْعَظیمِ، وَتَدْفَعُ کُلَّ مَحْذُورٍ، وَتُعْطى کُلَّ جَزِیلٍ،
اى با عظمت تویى که با نعمت هاى بزرگ نعمت بخشى، و تمام موانع را برطرف کنى، و نعمت هاى فراوان عطا کنى،
وَتُضٰاعِفُ الْحَسَنٰاتِ بِالْقَلیلِ وَبِالْکَثیرِ، وَتَفْعَلُ مٰا تَشٰآءُ یٰا قَدیرُ،
و (پاداش) نیکى هایم را کم باشد یا زیاد چند برابر کنى، و آنچه را مى خواهى انجام ده،
یٰا اَللهُ یٰا رَحْمٰنُ، صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَاَهْلِ بَیْتِهِ، وَاَلْبِسْنى فى مُسْتَقْبَلِ سَنَتى هٰذِهِ سِتْرَکَ،
اى خداوند توانا و اى خدا اى بخشنده، بر محمّد و خاندان پاکش درود فرست، و در باقیمانده امسال عیوبم را بپوشان
وَنَضِّرْ وَجْهى بِنُورِکَ، وَاَحِبَّنى بِمَحبَّتِکَ، وَبَلِّغْنى رِضْوٰانَکَ وَشَریفَ کَرٰامَتِکَ، وَجَسیمَ عَطِیَّتِکَ،
و به نورت چهره ام را درخشان کن، و به محبّتت مرا دوست بدار، و مرا به خشنودى و بزرگوارى گرانمایه و بخشش بزرگت برسان،
وَاَعْطِنى مِنْ خَیْرِ مٰا عِنْدَکَ، وَمِنْ خَیْرِ مٰا اَنْتَ مُعْطیهِ اَحَداً مِنْ خَلْقِکَ، وَاَلْبِسْنى مَعَ ذٰلِکَ عٰافِیَتَکَ،
و از بهترین آنچه نزد توست و از بهترین آنچه به هر یک از مخلوقاتت داده اى به من عطا کن، و همچنین لباس عافیت و تندرستى را بر من بپوشان،
یٰا مَوْضِعَ کُلِّ شَکْوىٰ، وَیٰا شٰاهِدَ کُلِّ نَجْوىٰ، وَیٰا عٰالِمَ کُلِّ خَفِیَّةٍ، وَیٰا دٰافِعَ مٰا تَشٰآءُ مِنْ بَلِیَّةٍ،
اى مرجع هر شکایت، و اى همراه هر راز، و اى آگاه از نهان ها، و اى بازدارنده از بلاهایى که خواهى،
یٰا کَریمَ الْعَفْوِ، یٰا حَسَنَ التَّجٰاوُزِ، تَوَفَّنى عَلىٰ مِلَّةِ اِبْرٰاهیمَ وَفِطْرَتِهِ، وَعَلىٰ دینِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ و آلِهِ وَسُنَّتِهِ،
اى صاحب بخشش کریمانه و اى نیکو درگذرنده، مرا بر دین و فطرت ابراهیم و بر دین و سنّت محمّد ـ که درود خدا بر او و خاندانش باد ـ
وَعَلىٰ خَیْرِ الْوَفٰاةِ، فَتَوَفَّنى مُوٰالِیاً لِأَوْلِیٰآئِکَ، وَمُعٰادِیاً لِأَعْدٰآئِکَ،
و به بهترین شکل بمیران، پس مرا در حالى که با دوستدارانت دوست و با دشمنانت دشمنم بمیران،
اَللّـٰهُمَّ وَجَنِّبْنى فى هٰذِهِ السَّنَةِ کُلَّ عَمَلٍ اَوْ قَوْلٍ اَوْ فِعْلٍ یُبٰاعِدُنى مِنْکَ،
خدایا بازدار مرا در این سال از هر عمل و گفتار و کردارى که از تو دورم مى گرداند، موفّقم بدار
وَاجْلُبْنى اِلَىٰ کُلِّ عَمَلٍ اَوْ قَوْلٍ اَوْ فِعْلٍ یُقَرِّبُنى مِنْکَ فى هٰذِهِ السَّنَةِ، یٰا اَرْحَمَ الرّٰاحِمینَ،
و به هر عمل و گفتار و کردارى که به تو نزدیک مى گرداند، اى مهربان ترین مهربانان،
وَامْنَعْنى مِنْ کُلِّ عَمَلٍ اَوْ قَوْلٍ اَوْ فِعْلٍ یَکُونُ مِنّى اَخٰافُ ضَرَرَ عٰاقِبَتِهِ،
و مرا بازدار از هر عمل و گفتار و کردارى که از من سر مى زند و از عاقبت آن ترسانم
وَاَخٰافُ مَقْتَکَ اِیّٰاىَ عَلَیْهِ حِذٰارَ اَنْ تَصْرِفَ وَجْهَکَ الْکَریمَ عَنّى، فَاَسْتَوجِبَ بِهِ نَقْصاً مِنْ حَظٍّ لى عِنْدَکَ، یٰا رَؤُفُ یٰا رَحیمُ،
و ترسانم از گرفتارشدنم به خشمت که مبادا نظر کریمانه ات را از من بازگیرى، و به واسطه آن بهره ام از آنچه نزد توست کاسته شود، اى با محبّت، اى مهربان
اَللّـٰهُمَّ اجْعَلْنى فى مُسْتَقْبَلِ سَنَتى هٰذِهِ فى حِفْظِکَ، وَفى جِوٰارِکَ وَفى کَنَفِکَ،
خدایا در باقیمانده امسال مرا در پناه و کنار و حمایتت قرار ده،
وَجَلِّلْنى سِتْرَ عٰافِیَتِکَ، وَهَبْ لى کَرٰامَتَکَ، عَزَّ جٰارُکَ، وَجَلَّ ثَنٰآؤُکَ، وَلاٰ اِلـٰهَ غَیْرُکَ،
و لباس تندرستیت را بر من بپوشان، و بزرگواریت را به من ارزانى دار، همنشین تو عزیز و ثناى تو با عظمت است، و معبودى جز تو نیست،
اَللّـٰهُمَّ اجْعَلْنى تٰابِعاً لِصٰالِحى مَنْ مَضىٰ مِنْ اَوْلِیٰآئِکَ، وَاَلْحِقْنى بِهِمْ، وَاجْعَلْنى مُسَلِّماً لِمَنْ قٰالَ بِالصِّدْقِ عَلَیْکَ مِنْهُمْ،
خدایا مرا پیرو اولیاى شایسته گذشته ات قرار ده و به آنان ملحقم کن، و مرا تسلیم در برابر صادقان از آنان قرار ده
وَاَعُوذُ بِکَ اللّـٰهُمَّ اَنْ تُحیطَ بى خَطیئَتى، وَظُلْمى وَاِسْرٰافى عَلىٰ نَفْسى، وَاتِّبٰاعى لِهَوٰاىَ، وَاشْتِغٰالى بِشَهَوٰاتى،
خدایا به تو پناهنده ام از این که خطاها مرا در برگیرد و از ستم و زیاده روى بر نفسم و پیرویم از هواى نفس و سرگرم شدنم به شهوت ها،
فَیَحُولُ ذٰلِکَ بَیْنى وَبَیْنَ رَحْمَتِکَ وَرِضْوٰانِکَ، فَاَکُونُ مَنْسِیّاً عِنْدَکَ، مُتَعَرِّضاً لِسَخَطِکَ وَنِقْمَتِکَ،
و این امور میان من و رحمت و خشنودیت فاصله اندازد، تا آنجا که در درگاهت فراموش شده و به خشم و عذابت گرفتار شوم،
اَللّـٰهُمَّ وَفِّقْنى لِکُلِّ عَمَلٍ صٰالِـحٍ تَرْضىٰ بِهِ عَنّى، وَقَرِّبْنى اِلَیْکَ زُلْفىٰ،
خدایا مرا به هر کار شایسته اى که موجب خشنودى تو مى شود موفّق بدار، و مرا به مقام قربت نزدیک کن،
اَللّـٰهُمَّ کَمٰا کَفَیْتَ نَبِیَّکَ مُحَمَّداً صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ هَوْلَ عَدُوِّهِ، وَفَرَّجْتَ هَمَّهُ، وَکَشَفْتَ غَمَّهُ، وَصَدَقْتَهُ وَعْدَکَ، وَاَنْجَزْتَ لَهُ عَهْدَکَ،
خدایا همان گونه که پیامبرت محمد ـ که درود خدا بر او و خاندانش باد ـ را از ترس دشمن ایمنى بخشیدى، و غصّه و غمش را برطرف ساختى، و به وعده و عهدت وفا نمودى،
اَللّـٰهُمَّ فَبِذٰلِکَ فَاکْفِنى هَوْلَ هٰذِهِ السَّنَةِ، وَآفٰاتِهٰا وَاَسْقٰامَهٰا، وَفِتْنَتَهٰا وَشُرُورَهٰا وَاَحْزٰانَهٰا، وَضیقَ الْمَعٰاشِ فیهٰا،
خدایا به حقّ آن (چه در مورد پیامبرت انجام دادى) ترس این سال و آفات و بیمارى ها و فتنه ها و بدى ها و غم ها و فشار زندگى را در آن از من بازدار،
وَبَلِّغْنى بِرَحْمَتِکَ کَمٰالَ الْعٰافِیَةِ، بِتَمٰامِ دَوٰامِ النِّعْمَةِ عِنْدى اِلىٰ مُنْتَهىٰ اَجَلى،
و به رحمتت مرا به نهایت تندرستى برسان، با استمرار نعمت بخشى کاملت تا پایان عمرم،
اَسْئَلُکَ سُؤٰالَ مَنْ اَسٰآءَ وَظَلَمَ، وَاسْتَکٰانَ وَاعْتَرَفَ،
از تو مى خواهم همانند درخواست کسى که بدى و ستم نموده و درمانده و به گناه خویش معترف است،
وَاَسْئَلُکَ اَنْ تَغْفِرَ لى مٰا مَضىٰ مِنَ الذُّنُوبِ الَّتى حَصَرَتْهٰا حَفَظَتُکَ، وَاَحْصَتْهٰا کِرٰامُ مَلاٰئِکَتِکَ عَلَىَّ،
و از تو مى خواهم که بیامرزى گناهان گذشته ام را که نگهبانان تو آنها را ثبت کرده اند و فرشتگان بزرگوارت آنها را احصا نموده اند،
وَاَنْ تَعْصِمَنى اِلٰهى مِنَ الذُّنُوبِ فیمٰا بَقِىَ مِنْ عُمْرى اِلىٰ مُنْتَهىٰ اَجَلى،
و خدایا در باقیمانده عمرم تا فرارسیدن مرگم مرا از گناهان دور بدار،
یٰا اَللهُ یٰا رَحْمٰنُ یٰا رَحیمُ، صَلِّ عَلَىٰ مُحمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاَهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ،
اى خدا اى بخشنده اى مهربان، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست
وَاٰتِنى کُلَّ مٰا سَئَلْتُکَ وَرَغِبْتُ اِلَیْکَ فیهِ، فَاِنَّکَ اَمَرْتَنى بِالدُّعٰاءِ، وَتَکَفَّلْتَ لى بِالْإِجٰابَةِ، یٰا اَرْحَمَ الرّٰاحِمینَ.
و هر چه از تو درخواست نمودم و در مورد آن به تو امیدوارم به من عطا کن، چرا که خود به دعا فرمان دادى و اجابت آن را به عهده گرفتى اى مهربان ترین مهربانان.
مناسب است این دعا در اوّل سال قمرى، و اوّل سال شمسى نیز به قصد قربت مطلقه خوانده شود.