اعمال مخصوص غروب و شامگاهان

فصل سوم اعمال مخصوص غروب و شامگاهان ١ـ قبل از هر چیز باید آماده حضور در مسجد و برگزارى نماز جماعت شد. ۲ـ از امام باقر (علیه السلام) نقل شده است که رسول خدا (صلى الله علیه وآله) به هنگام کمرنگ شدن آفتاب (هنگام غروب) این دعا را مى خواند:

اَمْسى ظُلْمى مُسْتَجیراً بِعَفْوِکَ، وَاَمْسَتْ ذُنُوبى مُسْتَجیرَةً بِمَغْفِرَتِکَ،

با ستمم به امید گذشتت روزم سپرى شد و با گناهانم به امید آمرزشت روزم سپرى شد

وَاَمْسى خَوْفى مُسْتَجیراً بِاَمْنِکَ، وَاَمْسى ذُلّى مُسْتَجیراً بِعِزِّکَ،

و با ترسم به امید ایمنیت روزم سپرى شد، با سیه روییم به امید عزّتت روزم سپرى شد،

وَاَمْسى فَقْرى مُسْتَجیراً بِغِنٰاکَ، وَاَمْسى وَجْهِىَ الْبٰالِى الْفٰانى، مُسْتَجیراً بِوَجْهِکَ الْبٰاقِى الْکَریمِ،

و با نداریم به امید بى نیازیت روزم سپرى شد، و با چهره خسته و فرسوده ام به امید روى جاویدان بزرگوارت روزم سپرى شد،

اَللّـٰهُمَّ اَلْبِسْنى عٰافِیَتَکَ، وَجَلِّلْنى کَرٰامَتَکَ وَغَشِّنى

خدایا با لباس عافیتت مرا بپوشان، و با بزرگواریت مرا گرامى دار، و مرا بپوشان

وَقِنى شَرَّ خَلْقِکَ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ، یٰا اَللهُ یٰا رَحْمٰنُ یٰا رَحیمُ.

و از شر مخلوقاتت از جنّ و انس حفظ کن، اى خدا، اى بخشنده، اى مهربان.

۳ـ از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است که هر کس این کلمات را سه مرتبه در آغاز شب بگوید تحت پوشش بال و پر (حمایت) جبرئیل قرار مى گیرد:

اَسْتَوْدِعُ اللهَ الْعَلِىَّ الْأَعْلَىٰ الْجَلیلَ الْعَظیمَ نَفْسى، وَمَنْ یَعْنینى اَمْرُهُ،

خود و هر کس مسئولیّتش به عهده من است را به خداى بلندمرتبه و برتر و بزرگ و با عظمت مى سپارم،

اَسْتَوْدِعُ اللهَ نَفْسِىَ الْمَرْهُوبَ الْمَخُوفَ الْمُتَضَعْضَعَ لِعَظَمَتِـهِ کُلُّ شَىْء.

نفس مضطرب و ترسانم را به خداوندى مى سپارم که در برابر عظمتش همه چیز خوار است.

۴ـ و نیز فرمود: وقتى شب مى شود بگو:

اَللّـٰهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ عِنْدَ اِقْبٰالِ لَیْلِکَ، وَاِدْبٰارِ نَهٰارِکَ، وَحُضُورِ صَلَوٰاتِکَ،

خدایا از تو مى خواهم به هنگام آمدن شب و رفتن روزت و رسیدن وقت نمازهایت

وَاَصْوٰاتِ دُعٰآئِکَ، اَنْ تُصَلِّىَ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ.

و صداهاى خوانندگانت، که درود فرستى بر محمّد و آل محمّد.

۵ـ مستحب است هنگام غروب به تسبیح وذکر و استغفار مشغول شود؛ چراکه این ساعت در فضیلت و شرف، شبیه صبح است و خداى سبحان در قرآن مجید فرموده است: (وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ) و امام صادق (علیه السلام) مى فرماید: «هنگام غروب آفتاب ذکر خداى عزّوجلّ بگو و اگر با کسى به سر مى برى که تو را بیهوده از ذکر او باز مى دارد پس برخیز و او را رها کن و به دعا مشغول شو». ۶ـ طبق روایت امام صادق (علیه السلام) این دعا را هر روز هنگام غروب آفتاب بخواند:

یٰا مَنْ خَتَمَ النُّبُوَّةَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ،

اى که نبوّت را به محمّد ـ که درود خدا بر او و خاندان پاکش باد ـ ختم نمودى،

اِخْتِمْ لى فى یَوْمى هٰذٰا بِخَیْرٍ، وَشَهْرى بِخَیْرٍ، وَسَنَتى بِخَیْرٍ، وَعُمْرى بِخَیْرٍ.

امروز و این ماه و سال و عمرم را به خیر و نیکى ختم کن.